Khi bạn bè vẫn uống rượu: giữ vững việc cai rượu trong đời sống xã hội
Trả lời nhanh: Nhiều người không uống rượu vẫn giữ được tình bạn với những người uống — điều quan trọng là chất lượng của tình bạn, chứ không phải hoạt động chung. Phép thử thật sự là bạn bè có tôn trọng lựa chọn của bạn không, và bên dưới những thói quen nhậu nhẹt, tình bạn đó có thực chất không. Nhiều tình bạn có. Một số thì không, và biết được điều đó cũng đáng.
Bỏ rượu không có nghĩa là bạn phải đổi cả vòng bạn bè. Rất nhiều người uống rượu vẫn thấy bình thường — đôi khi còn nể phục — một người bạn không uống. Việc thích nghi là làm được, và những tình bạn vượt qua được giai đoạn này thường trở nên tốt đẹp hơn.
Nhưng ở đây có những khó khăn thật, và bạn nên bước vào với cái nhìn tỉnh táo.
Tình bạn có thể thay đổi thế nào khi bạn ngừng uống
Thay đổi đầu tiên nằm ở cấu trúc. Nhiều tình bạn gắn rượu vào trong các thói quen chung — buổi tối ở quán quen, những lần vừa uống vang vừa tâm sự, cả nhóm lúc nào cũng kết thúc ở một nơi có rượu. Khi bạn ngừng uống, những thói quen này vẫn tiếp diễn quanh bạn.
Một phần trong đó không sao cả. Bạn có thể đến quán và uống nước có ga. Bạn có thể ngồi cùng bàn ăn khi mọi người rót rượu vang. Nhưng có những lúc — nhất là trong giai đoạn đầu cai rượu — cảm giác lệch nhịp là có thật. Mọi người dần thả lỏng còn bạn vẫn tỉnh táo. Câu chuyện trôi theo những hướng chỉ có nghĩa sau vài ly. Cảm giác mình đứng hơi bên ngoài một trải nghiệm mà trước đây mình từng ở bên trong.
Thay đổi thứ hai tinh tế hơn: việc bạn có mặt mà không uống có thể ảnh hưởng đến cách người khác nhìn nhận chuyện uống của chính họ. Một số người bạn trở nên hơi phòng thủ, hoặc tự dưng biện minh cho lượng rượu họ uống. Họ không cố làm khó bạn — với những người còn những cảm xúc chưa từng nhìn lại về rượu, lựa chọn của bạn có thể ngầm giống như một lời phê phán. Điều này thường lắng xuống theo thời gian.
Những người bạn đáng giữ
Những tình bạn đáng giữ là những tình bạn mà:
- Lựa chọn của bạn được tôn trọng mà không bị nhắc đến liên tục
- Tình bạn có thể tồn tại trong những bối cảnh ngoài chuyện uống rượu
- Hai người thật sự quan tâm đến cuộc sống của nhau, chứ không chỉ chung một hoạt động
- Họ không ép bạn, cũng không biến việc bạn không uống thành chuyện cứ phải thương lượng lại
Nhiều tình bạn tốt đáp ứng được những điều này. Uống cùng nhau chỉ là một phần của mối quan hệ, không phải toàn bộ. Khi bạn ngừng uống, phần còn lại của mối quan hệ vẫn còn đó.
Đối phó với sự thúc ép và phản đối
Một số người sẽ thúc ép. Những dạng thường gặp nhất:
Lời mời “một ly thôi”. Có ý tốt nhưng dai dẳng. “Sinh nhật cậu mà.” “Đang ăn mừng mà.” Cách đáp rõ ràng nhất là thân thiện nhưng không thương lượng: “Mình ổn, cảm ơn nhé.” Bạn không nợ ai một cuộc tranh luận.
Màn tra hỏi vì tò mò. “Sao không uống? Cậu đi AA à? Cậu có vấn đề gì à?” Câu hỏi này có thể xuất phát từ sự quan tâm thật lòng, hoặc từ một người đang loay hoay với sự khó chịu của chính mình. Bạn chọn chia sẻ bao nhiêu. “Mình thấy khỏe hơn khi không uống” đã là một câu trả lời trọn vẹn.
Nhịp sinh hoạt thay đổi. Một số người bạn thật sự không biết làm gì với bạn khi rượu không còn là trung tâm của buổi gặp. Đây là chuyện giải quyết được nếu có thiện chí — hãy gợi ý hoạt động khác, tạo bối cảnh mới. Nếu họ hoàn toàn không muốn thay đổi, điều đó cho bạn biết điều gì đó về tình bạn này.
Sự xa dần. Đôi khi chẳng có va chạm nào — tình bạn cứ dần phai đi vì hoạt động chung không còn và bên dưới không có đủ để giữ lại. Điều này có thể giống như một mất mát, và nó đúng là mất mát. Nhưng nó cũng giúp bạn nhìn rõ hơn.
Tạo ra bối cảnh mới
Một trong những điều hữu ích nhất bạn có thể làm là chủ động gợi ý những hoạt động không có rượu:
- Ăn sáng muộn hoặc ăn trưa thay vì buổi tối ở quán
- Leo núi, đi bộ hoặc các hoạt động ngoài trời
- Xem phim, xem biểu diễn hoặc đi sự kiện mà uống rượu không phải là mục đích
- Ăn tối ở nhà thay vì ra ngoài
Bạn không loại rượu ra khỏi cuộc sống của bạn bè — bạn chỉ đang tìm những nơi mà rượu không phải là trung tâm. Nhiều người bạn sẽ thích có thêm những hoạt động đa dạng hơn, dù đôi khi họ vẫn uống cùng nhau mà không có bạn.
Khi tình bạn không giữ được
Một số tình bạn không vượt qua được thay đổi khi bạn bỏ rượu. Điều này đau lòng, và cũng là thật. Nếu toàn bộ nền móng của một mối quan hệ là uống cùng nhau, có thể bên dưới không có đủ để giữ lại.
Đây là một thông tin, không phải một thất bại. Một tình bạn chỉ tồn tại được trong một hoạt động chung rất cụ thể vốn đã mong manh hơn vẻ ngoài của nó.
Những tình bạn bạn xây dựng trong chặng tiếp theo của cuộc đời — gồm cả một số người cũng đang cai rượu, và một số người đơn giản là sống một cuộc sống mà rượu không phải trung tâm — thường nằm trong số những mối quan hệ nâng đỡ bạn nhiều nhất.
Để có cái nhìn rộng hơn về bản sắc xã hội đang thay đổi của bạn, hãy xem bài viết về con người bạn trở thành khi không uống rượu.
Cùng nhau đi dự sự kiện
Khi bạn đi dự các buổi tiệc cùng những người bạn vẫn uống, chuẩn bị trước một chút sẽ có ích. Bài hướng dẫn đi tiệc mà không uống rượu nói chi tiết về mặt thực tế.
Nói ngắn gọn: đến nơi khi đã biết mình sẽ uống gì, cho phép bản thân ra về khi muốn, và tin rằng sự có mặt của bạn vẫn có giá trị dù nó đã khác đi.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có phải nói với bạn thân vì sao mình ngừng uống không?
Bạn quyết định chia sẻ bao nhiêu và với ai. “Mình không uống nữa” là đủ. Những người bạn thân quan tâm đến bạn sẽ muốn biết thêm theo thời gian, và cuộc trò chuyện đó có thể diễn ra tự nhiên thay vì như một lời tuyên bố chính thức.
Nếu cả vòng bạn bè của tôi xoay quanh văn hóa nhậu thì sao?
Điều này thật sự khó hơn, và nên thành thật về nó. Bạn có vài lựa chọn: thay đổi bối cảnh bằng cách gợi ý hoạt động khác, tìm thêm vài mối quan hệ mới bên cạnh những mối quan hệ cũ, hoặc chấp nhận rằng một số tình bạn sẽ phai nhạt. Nhiều người từng cảm thấy thế giới xã hội của mình sẽ sụp đổ nếu không có rượu lại nhận ra rằng những vòng kết nối mới hình thành tự nhiên hơn họ tưởng.
Làm sao đối diện với cảnh bạn bè say khi mình tỉnh táo?
Mỗi người một khác. Có người thấy buồn cười, có người thấy mệt, có người thấy bị kéo về phía ly rượu. Tất cả đều bình thường. Nếu việc nhìn bạn bè uống thường xuyên khiến bạn khó chịu hoặc gợi cơn thèm, điều đó đáng để bạn chú ý — có thể một số môi trường chưa phù hợp với giai đoạn cai rượu hiện tại của bạn. Ngay lúc đó, Hẹn giờ vượt cơn thèm cho cơn thèm một chỗ để đi qua trong mười hay hai mươi phút mà nó thường kéo dài.
Tôi có nên kết bạn mới với những người không uống rượu không?
Điều đó có thể rất có ích. Không phải vì những người bạn uống rượu không phải bạn tốt, mà vì có những người cùng trải nghiệm với bạn mang lại một kiểu nâng đỡ và thấu hiểu khó tìm được ở nơi khác. Các cộng đồng người không uống rượu — trên mạng và ngoài đời — thường đa dạng hơn người ta nghĩ.