Akut sonrası yoksunluk sendromu (PAWS): Nedir ve ne kadar sürer

Kısa cevap: Akut sonrası yoksunluk sendromu (PAWS), akut yoksunluk bittikten haftalar ya da aylar sonra ortaya çıkabilen ikinci bir yoksunluk belirtileri dalgasıdır: duygu dalgalanmaları, zihin bulanıklığı, uyku sorunları ve kaygı. Yaygındır, yönetilebilir ve gerçekten düzelir.

İlk haftayı atlattın. Titreme yatıştı. Akut yoksunluk geçti. Zorlu fiziksel kısmın geride kaldığını düşündün.

Sonra, haftalar ya da aylar sonra, kaygı dalgaları, donuk bir ruh hali, kötü uyku ve bir türlü açılmayan bulanık bir kafa seni vuruyor. Sende bir sorun olup olmadığını ya da ayıklığın bu kadar ilerlemişken bu kadar zor hissettirmesinin normal olup olmadığını merak edebilirsin.

Bu bir başarısızlık işareti değil. Bir adı var: akut sonrası yoksunluk sendromu. Onu anlamak da yolda kalmakla vazgeçmek arasındaki farkı yaratabilir.

PAWS nedir?

Önce dürüst bir çerçeve: PAWS, DSM-5-TR'de resmi bir tanı değil, yaygın olarak kullanılan klinik bir tanımdır. Onun için bir tanı kontrol listesi yoktur ve özel olarak onu tedavi etmek için onaylanmış bir ilaç da yoktur. İyi belgelenmiş olan, altta yatan olgudur.

Olumsuz duygu halleri, içme istekleri ve uyku sorunları insanlar içmeyi bıraktıktan ya da azalttıktan sonra da sürebilir ve bu sorunların altında ağır içmenin sonucu olarak beyin devrelerinde oluşan değişiklikler yatar. İnsanların PAWS dediği şeyin özü budur.

Yoğun, kısa süreli ve ağırlıklı olarak fiziksel olan akut yoksunluğun aksine, bu evre daha ince ve daha psikolojiktir. Alkol, yürütücü işlevlerde, dürtü kontrolünde, karar vermede ve duygu düzenlemede rol oynayan prefrontal bölgelerdeki işleyişi bozar ve içme durduktan sonra beynin stres devreleri aşırı etkin hale gelerek artmış bir sinirlilik, kaygı, keyifsizlik ve duygusal acı üretir. Bu sistemler bir gecede sıfırlanmaz.

Yaygın PAWS belirtileri

PAWS belirtileri sürekli olmaktan çok dalgalar halinde gelme eğilimindedir; bu da kafa karıştırıcı olabilir — bir hafta iyi hissedip sonra birden çok kötü, sonra yine iyi hissedebilirsin.

Yaygın belirtiler şunlardır:

Duygu durum dengesizliği — hiçbir yerden gelmiyormuş gibi görünen sinirlilik, üzüntü, kaygı ya da duygusal donukluk
Zihin bulanıklığı — odaklanmakta, bir şeyleri hatırlamakta ya da net düşünmekte zorluk
Uyku bozukluğu — haftalar sonra bile uykusuzluk, canlı rüyalar ya da dinlendirmeyen uyku. NIAAA, alkole bağlı uyku değişikliklerinin subakut ya da kronik olabileceğini ve ancak 30 gün ya da daha uzun süre alkolsüz kalındıktan sonra düzelebileceğini belirtir
Düşük motivasyon ve anhedoni — eskiden keyif aldığın şeylerden zevk ya da heves duymakta zorluk
Artan içme istekleri — özellikle stresli dönemlerde ya da PAWS dalgalarında
Strese karşı artan duyarlılık — başkalarının kolayca üstesinden geldiği durumlarda bunalmış hissetmek
Sosyal kaygı — PAWS dalgalarının dışında yönetilebilir gelen durumlarda rahatsızlık

PAWS ne kadar sürer?

Herkesin cevabını istediği soru bu ve dürüst cevap, araştırmaya dayalı verilebilecek bir sayı olmadığıdır. PAWS resmi bir tanı olmadığı için süresini ölçen çalışmalar da yoktur — yani gördüğün herhangi bir özgül rakam, internette sık tekrarlananlar da dahil, bir bulgu değil bir tahmindir.

Araştırmanın desteklediği şeyler şunlar:

İstekler, olumsuz duygu halleri ve uyku sorunları bıraktıktan sonra bir süre devam eder ve alkolsüzlüğü başlatmak ve sürdürmek, zamanla isteği ve olumsuz ruh halini azaltır
Özellikle uyku değişiklikleri ancak 30 gün ya da daha uzun, bazen daha da uzun süre alkolsüz kalındıktan sonra düzelebilir
Erken iyileşme dengesiz ilerleme eğilimindedir — bazı alanlarda istikrarlı kazanımlar olurken diğer işlevsellik ölçüleri düzelmeden önce kötüleşebilir
Mutluluk ve özsaygı gibi ölçüler çoğu zaman erken dönemde düşer, ardından kabaca 6 ila 12. aydan itibaren artar; uzun vadede yaşam kalitesi iyileşir ve psikolojik sıkıntı azalır

Zaman çizelgesi güvenilir olmasa da yön güvenilirdir. Beyin gerçekten değişiyor.

PAWS ve nüks riski

Bu evre gerçek bir nüks riski taşır ve mekanizması iyi belgelenmiştir. Olumsuz duygu halleri, ağır içmeye dönüşün başlıca tetikleyicilerindendir; stres ve olumsuz ruh hali de artan istekle anlamlı biçimde bağlantılıdır. Bir dalga akut yoksunluk yeniden başlıyormuş gibi hissettirebilir ve ayıklığın işe yaramadığının kanıtı gibi okunması kolaydır.

Ağır içilen bir dönemin bir hüküm olmadığını bilmek de önemli. Alkol kullanım bozukluğundan iyileşen insanların çoğu en az birkaç kez ağır içtiğini bildirir ve bu dönemler zamanla seyrekleşme eğilimindedir. Sonuçları iyileştiren, hiç yaşamamak değil; bunları az ve kısa tutmak ve iyileşme stratejilerine hemen geri dönmektir. Bir dalga yanında bir istek getirdiğinde, ücretsiz istek zamanlayıcısı ona geçip gitmesi için genellikle gereken on ila yirmi dakika boyunca gidecek bir yer verir.

PAWS'ı yönetmek

Dalgayı tanı

Bir PAWS dalgasıyla yapabileceğin en güçlü tek şey, onu olduğu gibi tanımaktır. "Bu PAWS. Bu geçici. Geçecek." Ona bir ad koymak, onu kalıcı bir başarısızlığın kanıtı olarak yorumlama sarmalını keser.

Duygu durumunu her gün takip etmek — Rebuild'le ya da tutarlı herhangi bir günlük tutma alışkanlığıyla — zaman içinde dalga örüntüsünü görmene yardım eder. Dalgaların daha önce gelip gittiğini gördüğünde, bir sonraki daha az korkutucu olur.

Uykuya öncelik ver

Kötü uyku diğer her belirtiyi kötüleştirir — zihin bulanıklığını, duygu dengesizliğini, strese duyarlılığı. Uyku bozuklukları ve alkol kullanım bozukluğu yüksek oranlarda birlikte görülür ve ilişki iki yönlüdür: uyku sorunları alkol kullanım bozukluğunun gelişimini kolaylaştırabilir, alkol kullanım bozukluğu da uyku sorunlarına yol açabilir. Düzenli bir saat tut, yatmadan önce ekranı azalt, uykuyu bir altyapı gibi gör — ve düzelmezse, sineye çekmek yerine bir doktorla konuş.

Stresi elinden geldiğince azalt

Bu evrede stres tepkisi aşırı duyarlıdır. NIAAA, stresle ilgili belirtilerin daha belirgin olabileceği erken alkolsüzlük döneminde etkili stres yönetimi stratejileri öğrenmenin özellikle önemli olduğunu belirtir. Elinden geliyorsa, büyük yaşam değişikliklerine girişmenin zamanı değil. Enerjini koruma zamanı.

Destek yapına yaslan

Dalgalar, yalnızlaşma isteğinin en yüksek olduğu — ve yalnızlığın en tehlikeli olduğu — anlardır. Kimin neye yardım ettiğini önceden belirlemiş olmak işe yarar: farklı insanlar farklı türde destek sunar ve bir istek geldiğinde kimi arayacağını, manevi desteğe ihtiyaç duyduğunda kimi arayacağını belirlemek uzanma olasılığını artırır. Pek çok insan için bu süregelen temas, ağır içmeye dönüş riskini azaltmada belirleyicidir.

Hareket ve gün ışığı

Hareket de gün ışığı da yardım eder; bir mekanizmayı abartmak yerine nedenini açıkça söylemeye değer. Işık sirkadiyen ritmi destekler, sirkadiyen ritim de uykuyu — ve bu evrede uyku sorunları diğer her şeyi büyütür. Hareket, düşük ruh hali üzerinde kısa vadede daha güvenilir kaldıraçlardan biridir.

İkisi de iyileşme araştırmalarının gerçek bir değişim mekanizması olarak belirlediği şeye uyar: alkol içermeyen etkinliklerden keyif almak ve stres kaynaklarıyla, olumsuz duygu halleriyle alkol olmadan başa çıkmayı öğrenmek.

Bunlar tedavinin alternatifi değil — tedavinin parçası.

Terapiyi düşün

Bir terapist, dalgaları yönetmek için stratejiler geliştirmene ve dalgaların yüzeye çıkardıklarını işlemene yardım edebilir. Bilişsel davranışçı terapi ve alkole odaklanan diğer davranışsal tedaviler, insanların stres kaynaklarını ve duygularını yönetmelerine yardım eder; farkındalık temelli nüks önleme de olumsuz ruh hallerini düzenlemek için içme döngüsüne takılmış insanlara özellikle yardımcı olabilir.

İlerleme üzerine bir not

PAWS ne kadar yol aldığını görmeyi zorlaştırabilir, çünkü şu anki dalgaya odaklanmışsındır. Ama başladığın yer ile şu an bulunduğun yer arasındaki mesafe, öyle hissettirmese bile gerçektir.

Beyin iyileşiyor. Dalgalar arasındaki aralıklar açılıyor. Dipler o kadar derin değil. İyileşme içeriden böyle görünür — dümdüz yukarı çıkan bir çizgi değil, genel yönü şaşmaz olan girintili çıkıntılı bir çizgi.

Sıkça sorulan sorular

PAWS dalgalarını ne tetikler?

En yaygını stres. İyileşme rehberleri dış tetikleyicileri — insanlar, yerler, şeyler, günün belirli saatleri — iç tetikleyicilerden ayırır: geçici bir düşünce, heyecan gibi olumlu bir duygu, keyifsizlik gibi olumsuz bir hal ya da gerginlik veya baş ağrısı gibi bedensel bir his. Dış işaretler daha belirgin ve kaçınılabilirdir; iç olanlara bir ad koymak gerekir. Dalgaların ne zaman geldiğini kaydetmek, kendi tetikleyicilerini bulmanın yoludur.

PAWS nüksle aynı şey mi?

Hayır. PAWS biyolojik bir süreçtir — beyninin alkolsüz yaşama uyum sağlaması. Yönetilmezse nüks riskini artırabilir, ama PAWS yaşamak bir nüks değildir. İyileşmenin parçasıdır.

PAWS tıbbi olarak tedavi edilebilir mi?

PAWS için özel olarak onaylanmış bir ilaç yok, ama belirtiler tedavi edilebilir ve bir alkol ilacı doğrudan bu evreyi hedefler. Akamprosat, beyin alkolsüzlüğe uyum sağlarken ortaya çıkabilen kaygıyı, huzursuzluğu, keyifsizliği ve uykusuzluğu hafifletmek için glutamaterjik nörotransmitter sistemi üzerinde etki eder — tam da insanların PAWS olarak tarif ettiği küme. Bağımlılık yapmaz ve birinci basamakta reçete edilebilir. Bu belirtiler işlevselliğini ya da ayık kalma yeteneğini etkiliyorsa sormaya değer.

Yaşadığımın PAWS mı yoksa başka bir şey mi olduğunu nasıl anlarım?

Bu, tek başına karar vermek yerine yardım almaya değer bir konu, çünkü aradaki fark hangi tedavinin anlamlı olduğunu değiştirir. Klinisyenlerin kullandığı araç bir zaman çizelgesidir — psikiyatrik belirtilerin alkolsüz dönemlerde var olup olmadığını öğrenmek; böylece alkolün yol açtığı belirtiler ayrı, birincil bir durumdan ayırt edilir. Kalıcı, ağır ya da kötüleşen belirtiler ikinci olasılığa işaret eder ve iki durum birlikte tedavi edildiğinde iyileşme olasılığı daha yüksektir.