Ozempic và cơn thèm rượu: các thử nghiệm thực sự cho thấy gì
Trả lời nhanh: Hai thử nghiệm ngẫu nhiên đã so sánh semaglutide — hoạt chất trong Ozempic và Wegovy — với giả dược ở những người bị rối loạn sử dụng rượu. Cả hai đều ghi nhận lượng uống và cơn thèm giảm xuống. Thử nghiệm trên The Lancet năm 2026 báo cáo mức chênh 13.7 điểm phần trăm so với giả dược về số ngày uống nhiều, trong 26 tuần. Bằng chứng là có thật và vẫn còn sớm: semaglutide chưa được FDA phê duyệt cho rối loạn sử dụng rượu, và mọi quyết định về thuốc này thuộc về bác sĩ kê đơn.
Trong vài năm, bằng chứng duy nhất về Ozempic và việc uống rượu chỉ là những lời kể. Những người dùng thuốc GLP-1 cho bệnh tiểu đường hoặc để giảm cân cứ nói cùng một điều lạ: ly vang không còn gọi mời nữa. Không phải họ cưỡng lại được nó — mà là họ thôi muốn nó.
Lời kể là nơi nghiên cứu bắt đầu, không phải nơi nó kết thúc. Câu hỏi hữu ích là điều gì xảy ra khi các nhà nghiên cứu tiến hành thí nghiệm có đối chứng, và câu hỏi đó nay đã có câu trả lời từ hai thử nghiệm ngẫu nhiên, một loạt nghiên cứu trên động vật, và một bài tổng hợp gộp. Dưới đây là những gì từng nghiên cứu thực sự đo, được nói ở đúng mức mà các bài báo cho phép và không mạnh hơn.
Thử nghiệm năm 2025 phát hiện gì về Ozempic và cơn thèm rượu
Thử nghiệm ngẫu nhiên đầu tiên về semaglutide ở người bị rối loạn sử dụng rượu được Hendershot và cộng sự công bố trên JAMA Psychiatry vào tháng 4 năm 2025.
Đó là một thử nghiệm pha 2, mù đôi, ngẫu nhiên, với 9 tuần điều trị ngoại trú tại một trung tâm y khoa học thuật ở Mỹ, kéo dài từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 2 năm 2024. Bốn mươi tám người trưởng thành bị rối loạn sử dụng rượu được phân nhóm ngẫu nhiên — đáng chú ý là những người không tìm kiếm điều trị cho việc uống rượu của mình. Liều dùng thấp: 0.25 mg mỗi tuần trong bốn tuần, 0.5 mg mỗi tuần trong bốn tuần, rồi một liều duy nhất 1.0 mg.
Kết quả chính là một buổi uống trong phòng thí nghiệm, nơi người tham gia có thể uống dưới sự quan sát. Semaglutide làm giảm số gam cồn đã uống (β = −0.48; KTC 95%, −0.85 đến −0.11; P = .01) và nồng độ cồn trong hơi thở cao nhất (β = −0.46; KTC 95%, −0.87 đến −0.06; P = .03).
Các kết quả phụ mới là chỗ thể hiện sự trung thực. Không có tác động đáng kể lên số ly trung bình mỗi ngày dương lịch hay số ngày có uống. Điều thực sự thay đổi là cường độ và sự thèm muốn: số ly mỗi ngày có uống (β = −0.41; KTC 95%, −0.73 đến −0.09; P = .04) và cơn thèm rượu hằng tuần (β = −0.39; KTC 95%, −0.73 đến −0.06; P = .01). Trong nhóm nhỏ những người hút thuốc, số điếu thuốc mỗi ngày cũng giảm.
Chính kết luận của các tác giả là bản tóm tắt đúng: các phát hiện này cung cấp bằng chứng tiến cứu ban đầu rằng semaglutide liều thấp có thể làm giảm cơn thèm và một số chỉ số uống rượu, đủ để biện minh cho các thử nghiệm lâm sàng lớn hơn. Bốn mươi tám người trong chín tuần là một tín hiệu, không phải một phán quyết.
Thử nghiệm năm 2026 bổ sung điều gì
Phép thử lớn hơn và dài hơn xuất hiện trên The Lancet vào tháng 5 năm 2026, từ Klausen và cộng sự tại Đan Mạch.
Thử nghiệm này tuyển 108 người tham gia bị rối loạn sử dụng rượu kèm béo phì, 54 người mỗi nhóm, và kéo dài 26 tuần. Tất cả mọi người — ở cả hai nhánh — đều được trị liệu nhận thức hành vi, nên thử nghiệm kiểm tra semaglutide thêm vào trị liệu chứ không phải thay cho trị liệu. Liều là liều đầy đủ 2.4 mg mỗi tuần, so với giả dược là nước muối sinh lý. Tám mươi tám người tham gia (81%) hoàn thành can thiệp.
Về kết quả chính, số ngày uống nhiều, cả hai nhóm đều cải thiện đáng kể. Nhóm semaglutide giảm 41.1 điểm phần trăm so với ban đầu (KTC 95%, −48.7 đến −33.5); nhóm giả dược giảm 26.4 điểm (KTC 95%, −34.1 đến −18.6). Mức chênh lệch điều trị ước tính là −13.7 điểm phần trăm (KTC 95%, −22.0 đến −5.4; p=0.0015).
Đọc các con số đó cùng nhau thì có hai điều nổi bật. Semaglutide vượt trội giả dược, rõ ràng. Và giả dược cộng trị liệu tự nó đã tạo ra mức giảm 26 điểm — một lời nhắc rằng việc có mặt, được đo đếm hằng tuần, và theo trị liệu nhận thức hành vi (CBT) đã tạo ra thay đổi lớn trước khi có bất kỳ loại thuốc nào.
Các kết quả phụ gồm mức giảm tổng lượng uống và điểm số cơn thèm. Tác dụng phụ là những thứ quen thuộc: các tác dụng lên đường tiêu hóa thoáng qua, nhìn chung từ nhẹ đến vừa, gặp nhiều hơn ở nhóm semaglutide.
Cơ chế đằng sau những lời kể về Ozempic và cơn thèm rượu
Thụ thể GLP-1 không chỉ nằm ở tụy và ruột. Chúng xuất hiện ở những vùng não xử lý phần thưởng và động lực, và đó là lý do có người nghĩ đến việc làm các thí nghiệm này.
Công trình rõ ràng nhất về cơ chế đến từ một nghiên cứu năm 2023 trên JCI Insight. Ở chuột nhắt, semaglutide làm giảm việc uống rượu kiểu say bí tỉ theo liều; ở chuột cống, nó làm giảm cả kiểu uống say bí tỉ lẫn kiểu uống do lệ thuộc. Các nhà nghiên cứu cũng ghi tín hiệu từ các tế bào thần kinh ở hạch hạnh nhân trung tâm — một trung tâm của những trạng thái cảm xúc tiêu cực thúc đẩy việc uống khi đã lệ thuộc — và thấy semaglutide làm tăng tín hiệu ức chế ở những con vật chưa từng tiếp xúc với rượu, gợi ý rằng lượng GABA được giải phóng tăng lên. Ở chuột cống lệ thuộc rượu, kết quả lẫn lộn, không có thay đổi tổng thể. Đó là câu trả lời một phần, chưa trọn vẹn, và bài báo cũng nói như vậy.
Linh trưởng đã đi trước, vào năm 2019. Một nghiên cứu trên Psychopharmacology cho khỉ vervet ưa rượu dùng các chất chủ vận GLP-1 và báo cáo rằng liraglutide, và ở mức độ ít hơn là exenatide, làm giảm đáng kể lượng rượu uống vào mà không có dấu hiệu buồn nôn và không làm thay đổi lượng nước uống — lần đầu tiên hiệu ứng này được chứng minh ở linh trưởng không phải người.
Bức tranh hiện ra là một loại thuốc tác động lên bộ máy định giá phần thưởng chứ không phải lên ý chí. Nếu bạn muốn hiểu phần sinh học bên dưới, các bài hướng dẫn về vì sao não thèm rượu và về rượu và dopamine nói về những mạch thần kinh mà các thuốc này có vẻ đang chạm tới.
Bằng chứng gộp nói gì
Một bài tổng quan hệ thống và phân tích gộp năm 2025 trên eClinicalMedicine tập hợp các bằng chứng ở người về chất chủ vận thụ thể GLP-1 và rượu. Trên mười bốn nghiên cứu, bài báo ghi nhận mức giảm đáng kể điểm AUDIT (chênh lệch trung bình −7.81 điểm; KTC 95%, −9.02 đến −6.60), cùng với tần suất uống thấp hơn, lượng uống mỗi ngày có uống ít hơn, và cơn thèm giảm.
Hai lưu ý nên đặt ngay cạnh con số đó chứ không phải trong chú thích. Chỉ số không đồng nhất là I² = 87.5%, nghĩa là các nghiên cứu riêng lẻ rất khác nhau — con số gộp là trung bình của những nghiên cứu không đo cùng một thứ theo cùng một cách. Và chính các tác giả kết luận rằng vẫn cần những thử nghiệm ngẫu nhiên lớn, chuyên biệt để xác nhận hiệu quả và xác định cách dùng các thuốc này.
Nếu bạn muốn biết việc uống của mình nằm ở đâu trên một thang sàng lọc như AUDIT, Trắc nghiệm: tôi có nghiện rượu không? chạy ngay trong trình duyệt, không cần tài khoản.
Ozempic chưa được phê duyệt cho rối loạn sử dụng rượu
Điều này cần được nói thẳng, vì rất nhiều bài báo lướt qua nó.
Thông tin kê đơn của FDA cho Ozempic liệt kê ba chỉ định: cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn bị tiểu đường type 2, giảm nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người lớn bị tiểu đường type 2 đã có bệnh tim mạch, và giảm nguy cơ bệnh thận tiến triển ở người lớn bị tiểu đường type 2 kèm bệnh thận mạn. Rối loạn sử dụng rượu không nằm trong số đó.
Các thuốc đã được phê duyệt cho rối loạn sử dụng rượu là ba loại mà NIAAA mô tả trong tài liệu dành cho người hành nghề y: naltrexone, acamprosate và disulfiram. Chúng không gây nghiện, có thể được kê ở tuyến chăm sóc ban đầu, và — theo chính NIAAA — bị dùng quá ít, chỉ đến được 1.6% người trưởng thành bị rối loạn sử dụng rượu trong năm trước, theo một phân tích năm 2021. Nếu bạn quan tâm đến con đường dùng thuốc, đó là cuộc trò chuyện có bằng chứng mạnh nhất hiện nay. Bài hướng dẫn về các thuốc giúp bạn bỏ rượu đi qua từng loại, và bài về phương pháp Sinclair nói riêng về phác đồ uống naltrexone trước khi uống rượu.
Không có gì ở đây là lời khuyên kê đơn, và không có gì ở đây nên được dùng để bắt đầu, ngừng hay thay đổi một loại thuốc. Đó là cuộc trò chuyện với bác sĩ kê đơn cho bạn, người biết tiền sử và các thuốc khác của bạn.
Nếu bạn đang dùng thuốc GLP-1 và có uống rượu
Nhãn thuốc có những cảnh báo đáng biết trước khi bạn nêu chủ đề này với bác sĩ.
Viêm tụy. Viêm tụy cấp đã được ghi nhận ở bệnh nhân điều trị bằng chất chủ vận thụ thể GLP-1, và nhãn thuốc yêu cầu ngừng thuốc nếu nghi ngờ. Uống rượu nhiều tự nó là một nguyên nhân hàng đầu gây viêm tụy, nên đây là sự chồng chéo có thật chứ không phải trên lý thuyết.
Hạ đường huyết. Nhãn thuốc cảnh báo rằng dùng đồng thời với insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết, kể cả hạ đường huyết nặng. Rượu cũng kéo theo cùng hướng: tờ thông tin về tương tác thuốc của NIAAA liệt kê đường huyết thấp bất thường là một nguy cơ khi kết hợp rượu với thuốc tiểu đường.
Tác dụng lên đường tiêu hóa. Phản ứng tiêu hóa là tác dụng phụ thường gặp nhất của các thuốc này, đôi khi nặng, và nhãn thuốc khuyên không dùng khi bị liệt dạ dày nặng. Rượu kích ứng chính mô đó.
Bệnh túi mật. Cũng nằm trong phần cảnh báo của nhãn thuốc, và đáng nhắc đến nếu bạn có tiền sử.
Cách đặt vấn đề khi đi khám rất đơn giản: “Tôi uống khoảng chừng này, đây là thói quen của tôi, tôi nên biết điều gì?” Bác sĩ kê đơn chỉ có thể tính đến lượng rượu mà họ được kể.
Điều này có nghĩa gì nếu bạn muốn uống ít hơn ngay bây giờ
Các thử nghiệm đáng khích lệ nhưng chúng không phải là một kế hoạch. Cả hai đều kết hợp thuốc với một khuôn khổ — các buổi khám hằng tuần ở một thử nghiệm, trị liệu nhận thức hành vi ở cả hai nhánh của thử nghiệm kia — và trong thử nghiệm trên Lancet, nhóm giả dược vẫn giảm được 26 điểm phần trăm số ngày uống nhiều. Khuôn khổ đã làm phần lớn việc đó.
Bạn có thể có khuôn khổ ngay bây giờ, không cần đơn thuốc. Ghi lại những gì bạn thực sự uống, thay vì những gì bạn nhớ là đã uống, là bước thay đổi bức tranh nhanh nhất; công cụ Cái giá thật của rượu bia biến thói quen đó thành con số cụ thể bằng tiền và giờ. Uống xen kẽ (zebra striping) — xen kẽ đồ uống có cồn và không cồn — hạ đỉnh của một buổi tối mà không đòi bạn phải quyết định gì về buổi tiếp theo. Và khi cơn thèm đến, Hẹn giờ vượt cơn thèm cho nó một chỗ để đi trong mười hay hai mươi phút mà nó thường cần để qua.
Một ly bạn đã ghi nhận là dữ liệu. Nó cho bạn biết điều gì đó về một yếu tố kích hoạt, một thời điểm trong ngày, một căn phòng. Điều đó đáng giá hơn một tuần trông có vẻ sạch sẽ mà bạn chẳng học được gì từ nó.
Tài liệu tham khảo
- Hendershot CS, Bremmer MP, Paladino MB, et al. "Once-Weekly Semaglutide in Adults With Alcohol Use Disorder: A Randomized Clinical Trial." JAMA Psychiatry. 2025;82(4):395-405. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39937469/
- Klausen MK, Justesen SK, Pedersen JN, et al. "Once-weekly semaglutide versus placebo in patients with alcohol use disorder and comorbid obesity: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial." The Lancet. 2026;407(10540):1687-1698. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42070571/
- Chuong V, Farokhnia M, Khom S, et al. "The glucagon-like peptide-1 (GLP-1) analogue semaglutide reduces alcohol drinking and modulates central GABA neurotransmission." JCI Insight. 2023;8(12):e170671. https://insight.jci.org/articles/view/170671
- Thomsen M, Holst JJ, Molander A, Linnet K, Ptito M, Fink-Jensen A. "Effects of glucagon-like peptide 1 analogs on alcohol intake in alcohol-preferring vervet monkeys." Psychopharmacology. 2019;236(2):603-611. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30382353/
- Eshraghi R, Ghadimi DJ, Montazerinamin S, et al. "Effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists on alcohol consumption: a systematic review and meta-analysis." eClinicalMedicine. 2025;90:103645. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41324012/
- DailyMed, U.S. National Library of Medicine. "OZEMPIC (semaglutide) injection — FDA prescribing information." https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=adec4fd2-6858-4c99-91d4-531f5f2a2d79
- National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA). "Recommend Evidence-Based Treatment: Know the Options." https://www.niaaa.nih.gov/health-professionals-communities/core-resource-on-alcohol/recommend-evidence-based-treatment-know-options
- National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA). "Harmful Interactions: Mixing Alcohol with Medicines." https://www.niaaa.nih.gov/publications/brochures-and-fact-sheets/harmful-interactions-mixing-alcohol-with-medicines
Câu hỏi thường gặp
Ozempic có làm giảm cơn thèm rượu không?
Trong hai thử nghiệm ngẫu nhiên, semaglutide làm giảm cơn thèm so với giả dược. Thử nghiệm năm 2025 trên JAMA Psychiatry ghi nhận điểm thèm hằng tuần thấp hơn trong chín tuần ở 48 người trưởng thành, và thử nghiệm năm 2026 trên Lancet ghi nhận cơn thèm giảm cùng với mức chênh 13.7 điểm phần trăm về số ngày uống nhiều trong 26 tuần. Cả hai thử nghiệm đều nhỏ theo tiêu chuẩn phê duyệt thuốc, và không thử nghiệm nào biến semaglutide thành một thuốc điều trị rượu.
Semaglutide có được phê duyệt để điều trị rối loạn sử dụng rượu không?
Không. Nhãn thuốc của FDA cho Ozempic bao gồm tiểu đường type 2, giảm nguy cơ tim mạch, và bệnh thận mạn ở người bị tiểu đường type 2. Rối loạn sử dụng rượu không phải là chỉ định được phê duyệt cho bất kỳ thuốc GLP-1 nào. Ba thuốc được FDA phê duyệt cho rối loạn sử dụng rượu là naltrexone, acamprosate và disulfiram, và NIAAA lưu ý rằng chúng bị dùng quá ít.
Uống rượu khi đang dùng Ozempic có an toàn không?
Đó là câu hỏi dành cho bác sĩ kê đơn, người biết các thuốc khác bạn đang dùng. Nhãn thuốc cảnh báo về viêm tụy cấp, về hạ đường huyết khi kết hợp với insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin, về phản ứng tiêu hóa nặng, và về bệnh túi mật. Rượu đẩy theo cùng hướng ở một vài điều trong số đó. Hãy cho bác sĩ biết thói quen uống thật của bạn để họ tư vấn đúng với tình hình thực tế.
Vì sao người ta nói Ozempic làm họ thôi muốn uống vang?
Các nghiên cứu trên động vật chỉ về phía mạch thần kinh phần thưởng chứ không phải ý chí. Semaglutide làm giảm kiểu uống say bí tỉ ở chuột nhắt và chuột cống, thay đổi tín hiệu ức chế ở hạch hạnh nhân trung tâm, và các chất chủ vận GLP-1 làm giảm lượng rượu uống ở khỉ vervet. Những lời kể ở người về việc rượu đơn giản là mất sức hút phù hợp với một loại thuốc làm giảm giá trị phần thưởng, và đó cũng là điều mà các thang đo cơn thèm trong cả hai thử nghiệm ghi nhận được.
Tôi có nên xin bác sĩ thuốc GLP-1 để giúp uống ít hơn không?
Bạn có thể nêu ra, nhưng hãy biết trước rằng bằng chứng còn sớm và việc dùng sẽ là ngoài chỉ định. Câu hỏi mở đầu tốt hơn là về các lựa chọn đã được phê duyệt, vì naltrexone và acamprosate có hàng chục năm dữ liệu thử nghiệm và chỉ đến được một phần nhỏ những người có thể dùng chúng. Dù thế nào, đây là quyết định của bác sĩ kê đơn, không phải việc tự làm.